ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΓΟΝΑΤΟΣ

Arthritis of the Knee

Εισαγωγή

Η αρθρίτιδα είναι φλεγμονή μιας ή περισσοτέρων αρθρώσεων. Ο πόνος, το πρήξιμο και η δυσκαμψία είναι τα κύρια συμπτώματα της αρθρίτιδας. Οποιαδήποτε άρθρωση στο σώμα μπορεί να επηρεαστεί από την ασθένεια, είναι όμως ιδιαίτερα συχνή στο γόνατο.

Η αρθρίτιδα του γόνατος μπορεί να δυσχεραίνει σημαντικά πολλές καθημερινές δραστηριότητες, όπως περπάτημα ή χρήση σκαλοπατιών. Είναι μια σημαντική αιτία απώλειας εργασιακού χρόνου και σοβαρής αναπηρίας για πολλούς ανθρώπους.

Οι πιο συνηθισμένοι τύποι αρθρίτιδας είναι η οστεοαρθρίτιδα και η ρευματοειδής αρθρίτιδα, αλλά υπάρχουν περισσότερες από 100 διαφορετικές μορφές. Ενώ η αρθρίτιδα είναι κυρίως μια ασθένεια των ενηλίκων, ορισμένες μορφές, νεανικές επηρεάζουν και τα παιδιά.

Αν και δεν υπάρχει θεραπεία για την αρθρίτιδα, υπάρχουν πολλές διαθέσιμες θεραπευτικές επιλογές για τη διαχείριση του πόνου και τη διατήρηση των ενεργών ατόμων.

Ανατομία

Το γόνατο είναι η μεγαλύτερη και ισχυρότερη άρθρωση στο σώμα σας. Αποτελείται από το κάτω άκρο του μηριαίου οστού, το άνω άκρο της κνήμης και την επιγονατίδα. Οι επιφάνειες των τριών οστών όπου έρχονται σε επαφή καλύπτονται με αρθρικό χόνδρο, μια λεία, ολισθηρή επιφάνεια που προστατεύει τα οστά και απορροφά κραδασμούς καθώς λυγίζετε ή ισιώνετε το γόνατό σας.

Δύο ημισεληνοειδείς χόνδρινοι σχηματισμοί σε σχήμα σφήνας που ονομάζονται μηνίσκοι δρουν ως μαξιλάρια μεταξύ του μηρού και της κνήμης. Είναι ανθεκτικοί και ελαστικοί και βοηθούν στην απορρόφηση των κραδασμών της άρθρωσης και στη διατήρηση της σταθερότητας.

Η άρθρωση του γόνατος περιβάλλεται από μια λεπτή επένδυση που ονομάζεται αρθρικός υμένας. Αυτή η μεμβράνη παράγει το αρθρικό υγρό, μια ουσία που λιπαίνει τον χόνδρο και μειώνει την τριβή.

Περιγραφή

Οι κύριοι τύποι αρθρίτιδας που επηρεάζουν το γόνατο είναι η οστεοαρθρίτιδα, η ρευματοειδής αρθρίτιδα και η μετατραυματική αρθρίτιδα.

Οστεοαρθρίτιδα

Η οστεοαρθρίτιδα είναι η πιο κοινή μορφή αρθρίτιδας στο γόνατο. Είναι ένας εκφυλιστικός τύπος αρθρίτιδας, που εμφανίζεται συχνότερα σε άτομα ηλικίας 50 ετών και άνω, αλλά μπορεί να εμφανιστεί και σε νεότερους ανθρώπους.

Στην οστεοαρθρίτιδα, ο χόνδρος στην άρθρωση του γόνατος φθείρεται σταδιακά. Καθώς ο χόνδρος φθείρεται, γίνεται τραχύς και ο προστατευτικός χώρος μεταξύ των οστών μειώνεται. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε φθορά των οστών και να προκαλέσει πόνο.

Η οστεοαρθρίτιδα αναπτύσσεται αργά και ο πόνος που προκαλεί επιδεινώνεται με την πάροδο του χρόνου.

Η οστεοαρθρίτιδα συχνά οδηγεί σε τριβή των οστών μεταξύ τους. Τα οστεόφυτα είναι ένα κοινό χαρακτηριστικό αυτής της μορφής αρθρίτιδας.

Ρευματοειδής Αρθρίτιδα

Η ρευματοειδής αρθρίτιδα είναι μια χρόνια ασθένεια που προσβάλλει πολλές αρθρώσεις σε όλο το σώμα, συμπεριλαμβανομένης της άρθρωσης του γόνατος. Έχει συμμετρική εκδήλωση, που σημαίνει ότι επηρεάζει συνήθως την ίδια άρθρωση και στις δύο πλευρές του σώματος.

Στη ρευματοειδή αρθρίτιδα ο αρθρικός υμένας που καλύπτει την άρθρωση του γόνατος αρχίζει να φλεγμαίνει και να διογκώνεται. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα πόνο στο γόνατο και δυσκαμψία.

Η ρευματοειδής αρθρίτιδα είναι μια αυτοάνοση ασθένεια. Αυτό σημαίνει ότι το ανοσοποιητικό σύστημα επιτίθεται στους δικούς του ιστούς. Το ανοσοποιητικό σύστημα βλάπτει τον φυσιολογικό ιστό (όπως το χόνδρο και τους συνδέσμους) και αλλοιώνει το οστό.

Μετατραυματική Αρθρίτιδα

Η μετατραυματική αρθρίτιδα είναι μια μορφή αρθρίτιδας που αναπτύσσεται μετά από τραυματισμό στο γόνατο. Για παράδειγμα, ένα κάταγμα μπορεί να βλάψει την επιφάνεια της άρθρωσης και να οδηγήσει σε αρθρίτιδα χρόνια μετά τον τραυματισμό. Οι μηνισκικές ρήξεις και οι τραυματισμοί των συνδέσμων μπορούν να προκαλέσουν αστάθεια και επιπλέον φθορά στην άρθρωση του γόνατος, η οποία με την πάροδο του χρόνου μπορεί να οδηγήσει σε αρθρίτιδα.

Συμπτωματολογία

Η άρθρωση του γόνατος που επηρεάζεται από αρθρίτιδα μπορεί να είναι επώδυνη και να φλεγμαίνει σημαντικά. Γενικά, ο πόνος αναπτύσσεται σταδιακά με την πάροδο του χρόνου, αν και είναι επίσης δυνατή μια αιφνίδια έναρξη. Υπάρχουν και άλλα συμπτώματα:

Κλινική εξέταση

Κατά τη διάρκεια της ιατρικής σας επίσκεψης, ο γιατρός θα σας μιλήσει για τα συμπτώματά σας και θα ρωτήσει για το γενικότερο ιατρικό σας ιστορικό, ενώ θα σας εξετάσει κλινικά και ενδεχομένως να ζητήσει και τη διενέργεια διαγνωστικών εξετάσεων, όπως ακτινογραφίες ή εξετάσεις αίματος.

Κατά τη φυσική εξέταση, ο γιατρός σας θα αναζητήσει:

Τεχνικές Απεικόνισης

Ακτινογραφίες

Αυτή η απεικόνιση δημιουργεί λεπτομερείς εικόνες πυκνών δομών, όπως το οστό. Μπορούν να βοηθήσουν στη διάκριση μεταξύ διαφόρων μορφών αρθρίτιδας. Οι ακτίνες Χ ενός αρθριτικού γόνατος μπορεί να παρουσιάσουν στένωση του χώρου των αρθρώσεων, αλλαγές στο οστό και σχηματισμό οστεοφύτων.

Άλλες Τεχνικές

Περιστασιακά, μπορεί να χρειαστεί σάρωση μαγνητικής τομογραφίας (MRI), σάρωση υπολογιστικής τομογραφίας (CT) ή κάποια άλλη εξέταση για τον προσδιορισμό της κατάστασης του οστού και των μαλακών ιστών του γόνατός σας.

Εργαστηριακές Εξετάσεις

Ο γιατρός σας μπορεί επίσης να συστήσει εξετάσεις αίματος για να προσδιορίσει παραμέτρους που αφορούν τον τύπο αρθρίτιδας που έχετε. Με ορισμένους τύπους αρθρίτιδας, συμπεριλαμβανομένης της ρευματοειδούς αρθρίτιδας, οι εξετάσεις αίματος θα βοηθήσουν στη σωστή διάγνωση.

Θεραπεία

Δεν υπάρχει θεραπεία για την αρθρίτιδα, αλλά υπάρχουν αρκετές θεραπείες που μπορούν να βοηθήσουν στην ανακούφιση του πόνου και της αναπηρίας που μπορεί να προκαλέσει.

Συντηρητική Θεραπεία

Όπως και με άλλες αρθριτικές καταστάσεις, η αρχική θεραπεία της αρθρίτιδας του γόνατος είναι μη χειρουργική. Ο γιατρός σας μπορεί να συστήσει μια σειρά επιλογών.

Τροποποιήσεις στον τρόπο ζωής

Ορισμένες αλλαγές στην καθημερινή σας ζωή μπορούν να προστατεύσουν την άρθρωση του γόνατός σας και να επιβραδύνουν την πρόοδο της αρθρίτιδας.

Φυσικοθεραπεία

Συγκεκριμένες ασκήσεις μπορούν να βοηθήσουν στην αύξηση του εύρους κίνησης και της ευελιξίας, καθώς και στην ενίσχυση των μυών στο πόδι σας. Ο γιατρός σας ή ένας φυσιοθεραπευτής μπορεί να σας βοηθήσει να ακολουθήσετε ένα εξατομικευμένο πρόγραμμα που να ανταποκρίνεται στις ανάγκες και στον τρόπο ζωής σας.

Βοηθήματα Βάδισης

Η χρήση μπαστουνιού, η χρήση παπουτσιών ή ένθετων που απορροφούν καλύτερα τους κραδασμούς ή η εφαρμογή νάρθηκα γόνατος μπορεί να είναι χρήσιμα. Ένα στήριγμα βοηθά στη σταθερότητα και τη λειτουργία, και μπορεί να είναι ιδιαίτερα χρήσιμο εάν η αρθρίτιδα επικεντρώνεται στη μία πλευρά του γόνατος. Υπάρχουν δύο τύποι νάρθηκα που χρησιμοποιούνται συχνά για αρθρίτιδα στο γόνατο: Ένας νάρθηκας αποφόρτισης μετατοπίζει το βάρος μακριά από το προσβεβλημένο τμήμα του γόνατος, ενώ ένας νάρθηκας στήριξης βοηθά στη στήριξη ολόκληρου του φορτίου στο γόνατο.

Άλλες Θεραπείες

Η εφαρμογή θερμότητας ή πάγου, η χρήση αναλγητικών αλοιφών που ανακουφίζει τον πόνο ή η χρήση ελαστικών επιδέσμων για την υποστήριξη του γόνατος μπορεί να ανακουφίσει από τον πόνο.

Φάρμακα

Διάφοροι τύποι φαρμάκων βοηθούν στη θεραπεία της αρθρίτιδας του γόνατος. Επειδή οι άνθρωποι ανταποκρίνονται διαφορετικά στα φάρμακα, ο γιατρός σας θα συνεργαστεί στενά μαζί σας για να καθορίσει τα φάρμακα και τις δοσολογίες που είναι ασφαλείς και αποτελεσματικές για εσάς.

• Τα μη ναρκωτικά αναλγητικά και αντιφλεγμονώδη φάρμακα είναι συνήθως η πρώτη επιλογή θεραπείας για αρθρίτιδα του γόνατος. Η ακεταμινοφαίνη είναι ένα απλό, ανακουφιστικό φάρμακο που μπορεί να είναι αποτελεσματικό στη μείωση του πόνου της αρθρίτιδας.

Όπως όλα τα φάρμακα, τα παυσίπονα αυτά μπορούν να προκαλέσουν παρενέργειες και να αλληλεπιδράσουν με άλλα φάρμακα που παίρνετε. Φροντίστε να συζητήσετε τις πιθανές παρενέργειες με το γιατρό σας.

• Ένας άλλος τύπος ανακουφιστικού πόνου είναι ένα μη στεροειδές αντιφλεγμονώδες φάρμακο ή ΜΣΑΦ. Τα ΜΣΑΦ, όπως η ιβουπροφαίνη και η ναπροξένη, διατίθενται τόσο χωρίς συνταγή όσο και με ιατρική συνταγή.

• Ένας αναστολέας COX-2 είναι ένας ειδικός τύπος ΜΣΑΦ που μπορεί να προκαλέσει λιγότερες παρενέργειες στο γαστρεντερικό. Ένας αναστολέας COX-2 μειώνει τον πόνο και τη φλεγμονή, ώστε να μπορείτε να λειτουργείτε καλύτερα. Εάν παίρνετε αναστολέα COX-2, δεν πρέπει να χρησιμοποιείτε άλλο παραδοσιακό ΜΣΑΦ. Φροντίστε να ενημερώσετε το γιατρό σας εάν είχατε καρδιακή προσβολή, εγκεφαλικό επεισόδιο, στηθάγχη, θρομβοεμβολική νόσο, υπέρταση ή εάν είστε ευαίσθητοι σε ασπιρίνη ή σε άλλα ΜΣΑΦ.

• Τα κορτικοστεροειδή (επίσης γνωστά ως κορτιζόνη) είναι ισχυροί αντιφλεγμονώδεις παράγοντες που μπορούν να εγχυθούν στην άρθρωση. Αυτές οι ενέσεις παρέχουν ανακούφιση από τον πόνο και μειώνουν τη φλεγμονή. Ωστόσο, τα αποτελέσματα δεν διαρκούν επ ‘αόριστον. Ο γιατρός σας μπορεί να συστήσει τον περιορισμό του αριθμού των ενέσεων σε τρία ή τέσσερα ανά έτος, ανά άρθρωση, λόγω πιθανών παρενεργειών.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο πόνος και το πρήξιμο μπορούν να είναι πιο αισθητά αμέσως μετά την ένεση και υπάρχει πιθανότητα μακροχρόνιας βλάβης ή λοίμωξης των αρθρώσεων. Με συχνές επαναλαμβανόμενες ενέσεις ή ενέσεις για μεγάλο χρονικό διάστημα, η βλάβη στις αρθρώσεις μπορεί στην πραγματικότητα να αυξηθεί παρά να μειωθεί.

• Αντι-ρευματολογικά τροποποιητικά φάρμακα (DMARDs) χρησιμοποιούνται για να επιβραδύνουν την εξέλιξη της ρευματοειδούς αρθρίτιδας. Συνήθως συνταγογραφούνται φάρμακα όπως μεθοτρεξάτη, σουλφασαλαζίνη και υδροξυχλωροκίνη.
Επιπλέον, τα βιολογικά DMARDs όπως η etanercept και το adalimumab μπορεί να μειώσουν την υπερδραστήρια ανοσοαπόκριση του σώματος. Επειδή υπάρχουν σήμερα πολλά διαφορετικά φάρμακα για τη ρευματοειδή αρθρίτιδα, απαιτείται συχνά ένας ειδικός ρευματολόγος για την αποτελεσματική διαχείριση των φαρμάκων.

• Τα συμπληρωματικά του ιξώδους του αρθρικού υγρού περιλαμβάνουν την έγχυση ουσιών στην άρθρωση για τη βελτίωση της ποιότητας του υγρού της άρθρωσης.

• Η γλυκοζαμίνη και η θειική χονδροϊτίνη, ουσίες που βρίσκονται φυσικά στον χόνδρο των αρθρώσεων, μπορούν να ληφθούν ως συμπληρώματα διατροφής. Αν και οι αναφορές ασθενών δείχνουν ότι αυτά τα συμπληρώματα μπορεί να ανακουφίσουν από τον πόνο, δεν υπάρχουν στοιχεία που να υποστηρίζουν τη χρήση γλυκοζαμίνης και θειικής χονδροϊτίνης για τη μείωση ή αναστροφή της εξέλιξης της αρθρίτιδας.

Εναλλακτικές Θεραπείες

Πολλές εναλλακτικές μορφές θεραπείας ενώ δεν είναι αποδεδειγμένες, μπορεί να σας βοηθήσουν, αρκεί να βρείτε έναν εξειδικευμένο ιατρό και να ενημερώσετε το γιατρό σας για την απόφασή σας. Εναλλακτικές θεραπείες για τη θεραπεία του πόνου περιλαμβάνουν τη χρήση βελονισμού και θεραπείας μαγνητικού παλμού.

Ο βελονισμός χρησιμοποιεί λεπτές βελόνες για την τόνωση συγκεκριμένων περιοχών του σώματος για την ανακούφιση του πόνου ή προσωρινά μούδιασμα μιας περιοχής. Αν και χρησιμοποιείται σε πολλά μέρη του κόσμου και στοιχεία δείχνουν ότι μπορεί να βοηθήσει στην ανακούφιση του πόνου της αρθρίτιδας, υπάρχουν λίγες επιστημονικές μελέτες για την αποτελεσματικότητά της. Βεβαιωθείτε ότι ο βελονιστής σας είναι πιστοποιημένος και μην διστάσετε να ρωτήσετε σχετικά με τις πρακτικές αποστείρωσης.

Η μαγνητική παλμοθεραπεία είναι ανώδυνη και λειτουργεί εφαρμόζοντας παλμικό σήμα στο γόνατο, το οποίο τοποθετείται σε ηλεκτρομαγνητικό πεδίο. Όπως πολλές εναλλακτικές θεραπείες, η θεραπεία με μαγνητικούς παλμούς δεν έχει ακόμη αποδειχθεί.

Χειρουργική Θεραπεία

Ο γιατρός μπορεί να συστήσει χειρουργική επέμβαση εάν ο πόνος σας από αρθρίτιδα προκαλεί αναπηρία και δεν μπορεί να ανακουφιστεί με μη χειρουργική θεραπεία. Όπως με όλες τις χειρουργικές επεμβάσεις, υπάρχουν ορισμένοι κίνδυνοι και πιθανές επιπλοκές με τις διάφορες τεχνικές. Ο γιατρός σας θα συζητήσει μαζί σας τις πιθανές επιπλοκές πριν από την επέμβαση.

Αρθροσκόπηση

Κατά τη διάρκεια της αρθροσκόπησης, οι γιατροί χρησιμοποιούν μικρές τομές και λεπτά όργανα για τη διάγνωση και τη θεραπεία των προβλημάτων των αρθρώσεων.

Η αρθροσκοπική χειρουργική επέμβαση δεν χρησιμοποιείται συχνά για τη θεραπεία της αρθρίτιδας του γόνατος. Σε περιπτώσεις όπου η οστεοαρθρίτιδα συνοδεύεται από εκφυλιστική ρήξη μηνίσκου, μπορεί να συνιστάται αρθροσκοπική χειρουργική επέμβαση για την αντιμετώπιση αυτής της κατάστασης.

Μόσχευμα Χόνδρου

Ο φυσιολογικός, υγιής ιστός χόνδρου μπορεί να ληφθεί από άλλο μέρος του γόνατος ή από μια τράπεζα ιστών για να γεμίσει μια οπή στον αρθρικό χόνδρο. Αυτή η διαδικασία θεωρείται συνήθως μόνο για νεότερους ασθενείς που έχουν μικρές περιοχές βλάβης του χόνδρου.

Υμενεκτομή

Η επένδυση των αρθρώσεων που έχει υποστεί βλάβη από τη ρευματοειδή αρθρίτιδα αφαιρείται για να μειώσει τον πόνο και το πρήξιμο.

Οστεοτομία

Σε μια οστεοτομία στο γόνατο, κόβεται είτε η κνήμη είτε το μηριαίο και στη συνέχεια σταθεροποιούνται σε εμβιομηχανικά σωστή θέση για να ανακουφιστεί η άρθρωση του γόνατος. Η οστεοτομία του γόνατος χρησιμοποιείται όταν έχετε οστεοαρθρίτιδα πρώιμου σταδίου που έχει βλάψει μόνο τη μία πλευρά της άρθρωσης του γόνατος. Μετατοπίζοντας το βάρος σας από την κατεστραμμένη πλευρά της άρθρωσης, μια οστεοτομία μπορεί να ανακουφίσει τον πόνο και να βελτιώσει σημαντικά τη λειτουργία στο αρθριτικό γόνατό σας.

Ολική ή Μερική Αρθροπλαστική Γόνατος

Ο γιατρός σας θα αφαιρέσει τον κατεστραμμένο χόνδρο και οστικά τμήματα και στη συνέχεια θα τοποθετήσει νέες μεταλλικές επιφάνειες για να αποκαταστήσει τη λειτουργία του γόνατός σας.

Αποκατάσταση

Μετά από οποιοδήποτε είδος χειρουργικής επέμβασης για αρθρίτιδα του γόνατος, υπάρχει μια περίοδος ανάρρωσης. Ο χρόνος ανάρρωσης και η αποκατάσταση εξαρτώνται από τον τύπο της χειρουργικής επέμβασης.

Ο γιατρός σας μπορεί να συστήσει φυσιοθεραπεία για να σας βοηθήσει να ανακτήσετε δύναμη στο γόνατό σας και να αποκαταστήσετε το εύρος κίνησης. Ανάλογα με την επέμβαση, ίσως χρειαστεί να φορέσετε ένα νάρθηκα στο γόνατο ή να χρησιμοποιήσετε πατερίτσες ή μπαστούνι για λίγο.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, η χειρουργική επέμβαση ανακουφίζει από τον πόνο και επιτρέπει την ευκολότερη εκτέλεση καθημερινών δραστηριοτήτων.

Video

Play Video