ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ
Osteoporosis
Τι είναι οστεοπόρωση
Σημασία και επιπτώσεις στη δημόσια υγεία
Η αντιμετώπιση της οστεοπόρωσης αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο της δημόσιας υγείας αφού πρόκειται για μια συχνότατη πάθηση και οι επιπτώσεις καθώς και οι επιπλοκές της έχουν ιδιαίτερο κοινωνικο-οικονομικό αντίκτυπο στις οικογένειες των ασθενών, στο σύστημα υγείας και στην εθνική οικονομία.Η κύρια κλινική εκδήλωση της οστεοπόρωσης είναι τα κατάγματα ευθρυπτότητας (χαμηλής ενέργειας), κατάγματα που συμβαίνουν μετά από ελαφρού βαθμού τραυματισμό, όπως είναι η πτώση από την όρθια θέση. Περίπου στο 40% των περιπτώσεων τα οστεοπορωτικά κατάγματα αφορούν τους σπονδύλους, 20% τον αυχένα του μηριαίου οστού, 20% την κερκίδα και 20% διάφορα άλλα οστά. Αν και η οστεοπόρωση γενικά θεωρείται ως πάθηση των γυναικών, ωστόσο, όπως ήδη αναφέρθηκε παραπάνω, η οστεοπόρωση προσβάλλει και τους άνδρες.
Επιπτώσεις Οστεοπόρωσης
- Ένα έτος μετακαταγματικά μόνο το 50% των ασθενών με κάταγμα ισχίου μπορούν να εκτελούν χωρίς βοήθεια τις συνήθεις δραστηριότητες της καθημερινότητας.
- Σε ετήσια βάση ο αριθμός των ημερών νοσοκομειακής νοσηλείας για τους ασθενείς με οστεοπορωτικά κατάγματα είναι σημαντικά μεγαλύτερος από τον αριθμό των ημερών νοσοκομειακής νοσηλείας που χρειάζεται για τους ασθενείς με αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο ή σακχαρώδη διαβήτη ή έμφραγμα του μυοκαρδίου ή καρκίνο του μαστού.
Το έτος 2000 στην Ευρωπαϊκή Ένωση (συνολικός πληθυσμός 379 εκατομμύρια άνθρωποι) υπολογίστηκε ότι συνέβησαν 3,79 εκατομμύρια οστεοπορωτικά κατάγματα και ότι το άμεσο κόστος των καταγμάτων αυτών (δαπάνες νοσηλείας, χειρουργικών επεμβάσεων και ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης) ήταν περίπου 32 δισεκατομμύρια ευρώ.
Αίτια και φυσική ιστορία της οστεοπόρωσης
Καθοριστικό ρόλο στην κλινική ανάπτυξη της οστεοπόρωσης διαδραματίζουν οι κάτωθι παράγοντες :
- Χαμηλό επίπεδο κορυφαίας οστικής μάζας που αποκτά ένα άτομο στην ηλικία των 30
- Αυξημένη οστική απώλεια μετά την ηλικία των 45-50
Παράγοντες ανάπτυξης οστεοπόρωσης
Ατομικό ιστορικό
- Οικογενειακό ιστορικό οστεοπόρωσης
- Προχωρημένη ηλικία
- Φύλο
- Πρώιμη εμμηνόπαυση
- Περισσότερες από 3 εγκυμοσύνες
- Μη θηλασμός
- Θηλασμός διάρκειας μεγαλύτερης του 6μήνου
- Ατοκία
- Λεπτοφυής κατασκευή
- Ωχρή χροιά δέρματος
- Ξανθά μαλλιά
- Ανοικτό χρώμα ματιών
Τρόπος ζωής
- Χαμηλή λήψη ασβεστίου (μικρότερη από 1000mg ημερησίως)
- Μειωμένη φυσική δραστηριότητα
- Κάπνισμα
- Υπερβολική χρήση αλκοόλ
- Καφές (περισσότερο από 5 κούπες την ημέρα)
- Υψηλή λήψη φυτικών ινών
- Μειωμένη έκθεση στον ήλιο
- Γαστρεντερικές παθήσεις
- Χρόνια νεφρική ανεπάρκεια
- Υπερθυρεοειδισμός
- Σακχαρώδης Διαβήτης (Ινσουλινοεξαρτώμενος)
- Χρόνια λήψη κορτικοστεροειδών
- Χρόνια λήψη αντιόξινων
- Αντιεπιληπτικά φάρμακα
- Ηπαρίνη
- Νευρογενής ανορεξία ή Βουλιμία
Συμπτώματα οστεοπόρωσης
Η οστεοπόρωση είναι μια σιωπηρή νόσος, δεν παρουσιάζει συμπτώματα για μεγάλο χρονικό διάστημα. Αυτό σημαίνει ότι περνάνε αρκετά χρόνια, κατά τη διάρκεια των οποίων η οστεοπόρωση συνεχώς χειροτερεύει από πλευράς απώλειας οστικής μάζας και διαταραχής της μικροαρχιτεκτονικής δομής των οστών, μέχρι να εμφανιστεί το πρώτο της σύμπτωμα, που είναι το κάταγμα. Η οστεοπόρωση είναι νόσος όλων των οστών και γι’ αυτό κατάγματα μπορεί να συμβούν σε διάφορες θέσεις του σκελετού, αλλά συνήθως συμβαίνουν στους σπονδύλους, στον αυχένα του μηριαίου οστού και στο αντιβράχιο. Πιο συγκεκριμένα, περίπου 40% των οστεοπορωτικών καταγμάτων αφορούν τη σπονδυλική στήλη, 20% τον αυχένα του μηριαίου οστού, 20% το αντιβράχιο και 20% διάφορα άλλα οστά. Τα κατάγματα του αυχένα του μηριαίου οστού και του αντιβραχίου συμβαίνουν πάντοτε μετά από έναν χαμηλής βίας τραυματισμό, όπως είναι η πτώση από την όρθια θέση, ενώ συνοδεύονται πάντοτε από πόνο. Αντίθετα, τα σπονδυλικά κατάγματα συμβαίνουν συχνά χωρίς να προηγηθεί τραυματισμός και αρκετές φορές δεν συνοδεύονται από πόνο στη ράχη ή στη μέση παρά μονάχα από ένα ελαφρύ αίσθημα καύσου. Απώλεια ύψους και κύφωση αποτελούν όψιμες εκδηλώσεις της οστεοπόρωσης και οφείλονται σε σπονδυλικά κατάγματα.
Διάγνωση οστεοπόρωσης
Η θεραπεία της οστεοπόρωσης δεν μπορεί να πετύχει πλήρη αναπλήρωση της οστικής μάζας, ούτε αποκατάσταση της διαταραγμένης μικροαρχιτεκτονικής δομής των οστών και φυσικά δεν μπορεί να αναιρέσει τις σοβαρές συνέπειες των οστεοπορωτικών καταγμάτων, που μπορεί να έχουν ήδη συμβεί. Όλα αυτά βέβαια υπογραμμίζουν τη μεγάλη σημασία της πρωτογενούς κυρίως αλλά και της δευτερογενούς πρόληψης της νόσου.
Ωστόσο, πρέπει να τονιστεί ότι σήμερα υπάρχουν θεραπευτικές δυνατότητες για την οστεοπόρωση και ότι με την κατάλληλη εφαρμογή τους μπορεί να επιτευχθούν:
- Αναστολή περαιτέρω οστικής απώλειας
- Σημαντική αύξηση της οστικής μάζας
- Σημαντική μείωση του κινδύνου καταγμάτων
Αγωγή οστεοπόρωσης
- Ασβέστιο
- Βιταμίνη D
- Διφωσφονικά
- Παραθορμόνη
- Δενοσουμάμπη
- Οιστρογόνα
- Εκλεκτικοί τροποποιητές των υποδοχέων των οιστρογόνων
- Η επιλογή της κατάλληλης αγωγής εξαρτάται από τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του κάθε ασθενή.
Είναι αυτονόητο ότι το θεραπευτικό πρόγραμμα, που θα εφαρμοστεί σε ένα συγκεκριμένο ασθενή με οστεοπόρωση, δηλαδή ποιο φάρμακο από τα παραπάνω θα χρησιμοποιηθεί και αν το φάρμακο αυτό θα συνδυαστεί ή όχι και με ασβέστιο ή/και βιταμίνη D, καθορίζεται από το θεράποντα γιατρό με βάση τα κλινικά δεδομένα και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του συγκεκριμένου ασθενούς.
Στο Ιατρείο Orthopaedia Health & Wellness Clinics εφαρμόζεται εξατομικευμένη προσέγγιση της οστεοπόρωσης για τον κάθε ασθενή, υπό την αιγίδα και μέσω της πλατφόρμας του Ελληνικού Ιδρύματος Οστεοπόρωσης (ΕΛΙΟΣ), εδώ και πολλά συναπτά έτη υπό την διεύθυνση του Καθηγητή Γ. Λυρίτη.
Ο Ιατρός Γιώργος Ε. Χατζημαρκάκης κατέχει Τίτλο Μεταπτυχιακών Σπουδών στα Μεταβολικά Νοσήματα των Οστών του Εθνικού & Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και με περηφάνεια και αγάπη ακολουθεί τις κατευθυντήριες οδηγίες του ΕΛΙΟΣ, παραμένοντας πάντα ενήμερος ως προς τις τελευταίες εξελίξεις στον χώρο της οστεοπόρωσης.
Newsletter
Κάντε εγγραφή με το email σας