ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ

Low Back Pain

Σχεδόν όλοι θα βιώσουν χαμηλό οσφυϊκό πόνο σε κάποια στιγμή της ζωής τους. Αυτός ο πόνος μπορεί να ποικίλει από ήπιο έως σοβαρό. Μπορεί να είναι βραχείας διάρκειας ή μακράς. Ωστόσο, όταν εμφανισθεί μπορεί να κάνει πολλές καθημερινές δραστηριότητες τρομερά δύσκολες.

1.Ανατομία

Η σπονδυλική σας στήλη αποτελείται από μικρά κυλινδροειδή οστά, που ονομάζονται σπόνδυλοι, στοιβαγμένα το ένα πάνω στο άλλο. Οι μύες, οι σύνδεσμοι, τα νεύρα και οι μεσοσπονδύλιοι δίσκοι είναι επικουρικά ανατομικά στοιχεία της σπονδυλικής στήλης.

Η κατανόηση της σπονδυλικής σας στήλης και του τρόπου λειτουργίας της μπορεί να σας βοηθήσει να κατανοήσετε καλύτερα την οσφυαλγία. Μάθετε περισσότερα για την ανατομία της σπονδυλικής στήλης στα αντίστοιχα κεφάλαια ανατομίας της σπονδυλικής στήλης.

2.Περιγραφή

Ο πόνος στην πλάτη είναι διαφορετικός από το ένα άτομο στο άλλο. Μπορεί να έχει αργή εκδήλωση ή να εμφανίζεται αιφνιδίως. Ο πόνος μπορεί να είναι διαλειμματικός ή σταθερός στο χρόνο. Στις περισσότερες περιπτώσεις, ο πόνος στην πλάτη υφίεται μόνος του μέσα σε λίγες εβδομάδες.

3.Αιτιο-Παθολογία

Υπάρχουν πολλά αίτια οσφυαλγίας. Μερικές φορές εκδηλώνεται ως απότοκο μιας ατυχούς κίνησης όπως η άρση βάρους ή μια απρόσεκτα απότομη κίνηση. Απλά και μόνο το πέρας της ηλικίας αρκεί για να αρχίσει κάποιος να έχει ενοχλήματα και αυτό παίζει σημαντικό ρόλο σε πολλές από τις παραπάνω συνθήκες.

Καθώς γερνάμε, η σπονδυλική στήλη γερνάει και αυτή μαζί μας. Η γήρανση προκαλεί εκφυλιστικές αλλοιώσεις στη σπονδυλική στήλη. Αυτές οι αλλαγές μπορούν να ξεκινήσουν από τη δεκαετία των 30 ή ακόμα και νωρίτερα καθιστώντας μας επιρρεπείς στην οσφυο-ισχιαλγία, ειδικά αν υπερβούμε κάποιο όριο στις δραστηριότητές μας.

Αυτές οι εκδηλώσεις σπονδυλικής γήρανσης, ωστόσο, δεν αρκούν για να αποτρέψουν τους περισσότερους ανθρώπους από μια παραγωγική και γεμάτη δραστηριότητες ζωή. Όλοι έχουμε δει κάποιον 70χρονο δρομέα μαραθωνίου ο οποίος, χωρίς αμφιβολία, έχει εκφυλιστικές αλλαγές στη σπονδυλική στήλη του!

3.1 Υπέρμετρη Δραστηριότητα

Μία από τις πιο κοινές αιτίες οσφυαλγίας είναι ο μυϊκός κάματος  από υπέρχρηση των μυών. Οι μύες και οι σύνδεσμοι μπορούν να υπερφορτωθούν ή και να τραυματιστούν λόγω χρήσης.

Αυτό συχνά συμβαίνει όταν συχνά αρχίζουμε κάποια νέα δραστηριότητα ή υπερβάλλουμε σε κάτι που αρχίσαμε. Είμαστε όλοι εξοικειωμένοι με κάποια ενόχληση που προκύπτει όταν μετά από ακινησία καταπιανόμαστε με κάποια έντονη δραστηριότητα και που συνήθως υφίεται μέσα σε λίγες μέρες.

3.2 Βλάβη Μεσοσπονδυλίου Δίσκου

Σε μερικούς ανθρώπους εκδηλώνεται κάποιος πόνος στην πλάτη που δυστυχώς δεν σταματά, ως συνήθως σε λίγες μέρες. Αυτό μπορεί να σημαίνει ότι μπορεί να συνυπάρχει κάποιου βαθμού τραυματισμός στο δίσκο.

3.2.1 Ρήξη Μεσοσπονδυλίου Δίσκου

Μικρές ρήξεις που αφορούν στον ινώδη δακτύλιο ενίοτε επέρχονται με τη γήρανση. Μερικοί άνθρωποι όμως μπορεί να μην βιώσουν καθόλου πόνο από αυτό. Άλλοι μπορεί να πάσχουν αρκετά και ο πόνος να  διαρκεί για εβδομάδες, μήνες ή και περισσότερο. Ένας μικρός αριθμός ανθρώπων μπορεί όμως να αναπτύξει και συνεχή πόνο που να διαρκεί χρόνια και αυτό να τους καθιστά μη δραστήριους. Το γιατί κάποιοι άνθρωποι έχουν πόνο και άλλοι όχι δεν είναι ακόμα πολύ καλά κατανοητό.

3.2.2 Κήλη Μεσοσπονδυλίου Δίσκου

Ένας άλλος συνηθισμένος τύπος τραυματισμού του δίσκου είναι η κήλη

Ένας δίσκος εμφανίζει κήλη όταν το ζελατινώδες κέντρο του (πυρήνας) σπρώχνει τον εξωτερικό ινώδη δακτύλιο. Εάν ο δίσκος είναι πολύ εκφυλισμένος ή τραυματισμένος, ο πυρήνας μπορεί να βρει λόγω αυξημένων πιέσεων διέξοδο σε κάποιο αδύναμο σημείο του ινώδη δακτυλίου και να εξέλθει στο κανάλι του νωτιαίου μυελού, ασκώντας πίεση στα ευαίσθητα νεύρα προκαλώντας πόνο.

Επειδή η πίεση ασκείται στα νευρικά στοιχεία που ελέγχουν κινητικά και αισθητικά τα κάτω άκρα, ο πόνος θα εμφανισθεί σε κάποιο σημείο από τον γλουτό μέχρι και κάτω στο πόδι. Αυτό ονομάζεται ισχιαλγία.

Η δισκοκήλη εμφανίζεται συχνά με κινήσεις ανύψωσης, το τράβηγμα, την κάμψη ή με στροφικές κινήσεις.

3.2.3 Εκφυλισμός Μεσοσπονδυλίου Δίσκου

Με την ηλικία, οι μεσοσπονδύλιοι δίσκοι αρχίζουν να φθείρονται και να συρρικνώνονται. Σε μερικές περιπτώσεις, μπορεί να καταρρεύσουν εντελώς και να προκαλέσουν τριβή σε αρθρώσεις των σπονδύλων (facet), με αποτέλεσμα την εμφάνιση πόνου και δυσκαμψίας.

Αυτή η φθορά στις πλευρικές αρθρώσεις αναφέρεται συχνά ως οστεοαρθρίτιδα. Μπορεί να οδηγήσει σε περαιτέρω προβλήματα στην πλάτη, συμπεριλαμβανομένης της σπονδυλικής στένωσης

3.3 Εκφυλιστική Σπονδυλολίσθηση

Οι μεταβολές από τη γήρανση και τη γενικότερη φθορά καθιστούν δύσκολο για τις αρθρώσεις και τους συνδέσμους  να κρατήσουν τη σπονδυλική στήλη στη σωστή θέση. Οι σπόνδυλοι κινούνται περισσότερο από όσο πρέπει, και ένας σπόνδυλος μπορεί να ολισθήσει προς τα εμπρός επί του υποκείμενου. Αν η ολίσθηση είναι σημαντικού βαθμού, τα οστά μπορεί να αρχίσουν να πιέζουν αισθητά τα νεύρα του νωτιαίου μυελού.

3.4 Σπονδυλική Στένωση

Εμφανίζεται όταν ο χώρος γύρω από το νωτιαίο μυελό στενεύει και ασκείται πίεση τόσο στο νωτιαίο μυελό όσο και στο εξερχόμενο νωτιαίο νεύρο.

Όταν οι μεσοσπονδύλιοι δίσκοι καταρρέουν και επέρχεται η οστεοαρθρίτιδα, το σώμα μπορεί να ανταποκριθεί αναπτύσσοντας νέο οστό πέριξ των αρθρώσεων, ώστε να διευρύνει τη βάση στήριξης των σπονδύλων. Με την πάροδο του χρόνου, αυτή η ανάπτυξη οστού (τα γνωστά οστεόφυτα) μπορεί να οδηγήσει σε στένωση του σπονδυλικού σωλήνα. Η οστεοαρθρίτιδα μπορεί επίσης να προκαλέσει την πύκνωση και την σκλήρυνση των συνδέσμων γύρω από τους σπονδύλους, γεγονός που μπορεί να περιορίσει επίσης το σπονδυλικό κανάλι.

3.5 Σκολίωση

Είναι η ανάπτυξη μιας ανώμαλης καμπύλης στην σπονδυλική στήλη στα παιδιά, συνηθέστερα κατά την εφηβεία. Μπορεί επίσης να αναπτυχθεί σε ηλικιωμένους ασθενείς, ως απότοκο της οστεοαρθρίτιδας και της επερχόμενης παραμόρφωσης. Αυτή η παραμόρφωση της σπονδυλικής στήλης μπορεί να προκαλέσει πόνο στην πλάτη και πιθανά συμπτώματα στα πόδια, εάν εμπλέκεται κάποια πίεση στα νεύρα.

3.6 Πρόσθετες αιτίες

Υπάρχουν και άλλες αιτίες πόνου στην πλάτη, μερικές από τις οποίες μπορεί να είναι σοβαρές. Εάν έχετε κάποια αγγειακή νόσο, ιστορικό καρκίνου ή πόνο που υπάρχει πάντα άσχετα με το επίπεδο δραστηριότητας ή της θέσης σας, πρέπει να συμβουλευτείτε τον γιατρό σας.

4.Συμπτώματα

Ο πόνος στην πλάτη ποικίλλει. Μπορεί να είναι οξύς ή σαν μαχαιριά. Μπορεί να είναι αμβλύς, ενοχλητικός ή σαν κράμπα. Ο τύπος του πόνου που έχετε εξαρτάται από την υποκείμενη αιτία.

Οι περισσότεροι άνθρωποι θεωρούν ότι ο κλινοστατισμός θα βελτιώσει τον πόνο στην πλάτη, ανεξάρτητα από την υποκείμενη αιτία.

Τα άτομα με οσφυαλγία ενδέχεται να παρουσιάσουν κάποια από τα παρακάτω:

5.Εξεταστικές Δοκιμασίες & Διάγνωση

Κλινική εξέταση

5.1 Ιατρικό Ιστορικό & Φυσική Εξέταση

Ως προς τη διάγνωση του συνδρόμου, ο γιατρός θα αξιολογήσει το ιατρικό σας ιστορικό, θα διενεργήσει μια πλήρη κλινική εξέταση και θα διεξάγει κάποιες απεικονιστικές διαγνωστικές εξετάσεις.

Αφού συζητήσετε τα συμπτώματά σας και το γενικότερο ιατρικό σας ιστορικό, ο γιατρός θα σας εξετάσει. Η εξέταση  περιλαμβάνει συνήθως ψηλάφηση και διενέργεια κινήσεων σε διάφορα σημεία για να δει αν πονάτε και αν υπάρχει περιορισμός στην εκτέλεση κινήσεων.

Ο γιατρός επίσης μπορεί να ελέγξει τη λειτουργία των νεύρων στα πόδια σας. Αυτό περιλαμβάνει τον έλεγχο των αντανακλαστικών στα γόνατα και τις ποδοκνημικές σας, καθώς και δοκιμές ελέγχου κινητικότητας και αισθητικότητας.

5.2 Απεικονιστικός Έλεγχος

Άλλες δοκιμές που μπορεί να βοηθήσουν τον γιατρό σας να επιβεβαιώσει τη διάγνωσή σας περιλαμβάνουν:

5.2.1 Ακτινογραφίες

Παρόλο που απεικονίζουν μόνο τα οστά, οι απλές ακτινογραφίες μπορούν να βοηθήσουν να προσδιορισθεί μια πιο προφανής αιτία πόνου στην πλάτη. Θα καταδείξει κατάγματα οστών, εκφυλιστικές αλλοιώσεις και παραμορφώσεις. Οι ακτινογραφίες δεν είναι σε θέση να απεικονίσουν σε φυσιολογικές συνθήκες δίσκους, μύες ή νεύρα.

5.2.2 Μαγνητική τομογραφία (MRI)

Αυτή η τεχνική απεικόνισης προσφέρει καλύτερες εικόνες των μαλακών ιστών, όπως μυών, νεύρων και δίσκων. Μια δισκοκήλη ή μια λοίμωξη είναι καταστάσεις που ανιχνεύονται με μεγάλη σαφήνεια με σάρωση μαγνητικής τομογραφίας.

5.2.3 Αξονική Τομογραφία (CT)

Εάν ο γιατρός σας υποπτεύεται κάποιο οστικό πρόβλημα, μπορεί να προτείνει αξονική τομογραφία. Αυτή η μελέτη αποτελεί μια τρισδιάστατη ακτινογραφία με επικέντρωση στα οστά.

5.2.4 Σπινθηρογράφημα

Μπορεί να προταθεί εάν ο γιατρός σας χρειάζεται περισσότερες πληροφορίες για να αξιολογήσει τον πόνο και να βεβαιωθεί ότι αυτός δεν οφείλεται σε κάποιο πιο σοβαρό πρόβλημα όπως ο καρκίνος ή λοίμωξη.

5.2.5 Μέτρηση Οστικής Πυκνότητας

Εάν τίθεται θέμα οστεοπόρωσης και εγείρει ανησυχία, μπορεί να ζητηθεί μέτρηση  οστικής πυκνότητας. Η οστεοπόρωση εξασθενεί τα οστά και τα καθιστά πιο ευάλωτα σε κατάγματα. Η οστεοπόρωση από μόνη της δεν προκαλεί πόνο στην πλάτη, αλλά τα σπονδυλικά κατάγματα ως απότοκο αυτής μπορούν.

6.Θεραπευτική αγωγή

Γενικά, η θεραπεία της οσφυαλγίας εμπλέκει μία από τις τρεις κατηγορίες παρέμβασης: φάρμακα, φυσικοθεραπεία και χειρουργική επέμβαση.

6.1 Συντηρητική Θεραπεία

6.1.1 Φάρμακα

ολλά φάρμακα μπορεί να χρησιμοποιηθούν για να βοηθήσουν στην ανακούφιση του πόνου σας.

6.1.2 Φυσικοθεραπεία

Η οσφυαλγία μπορεί πολύ συχνά να αδρανοποιήσει τον ασθενή. Τα φάρμακα και οι διάφορες θεραπευτικές αγωγές συνδυαστικά συχνά ανακουφίζουν αρκετά από τον πόνο.

6.2 Χειρουργική θεραπεία

Η χειρουργική επέμβαση για τον έλεγχο του πόνου στην πλάτη πρέπει να λαμβάνεται υπόψη μόνο όταν έχουν δοκιμαστεί και έχουν αποτύχει οι μη χειρουργικές επιλογές θεραπείας. Συνίσταται η εξάντληση εξαμήνου συντηρητικής αντιμετώπισης πριν την εκτίμηση ανάγκης χειρουργικής προσέγγισης. Η χειρουργική επέμβαση δεν είναι η τελευταία λύση θεραπείας “όταν όλα τα άλλα αποτυγχάνουν”. Μερικοί ασθενείς δεν θα είναι ποτέ υποψήφιοι για χειρουργική επέμβαση, παρόλο που μπορεί να έχουν σημαντικό πόνο και άλλες θεραπείες έχουν αποτύχει. Ορισμένοι τύποι χρόνιου πόνου απλά δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν με χειρουργική επέμβαση.

6.2.1 Σπονδυλοδεσία

Αποτελεί ουσιαστικά μια επέμβαση κατάργησης της κινητικότητας μεταξύ των σπονδύλων. Οι σπόνδυλοι συνενώνονται και λειτουργούν ενιαία, όταν η κίνηση είναι η πηγή του πόνου. Για παράδειγμα, η επέμβαση συστήνεται αν έχετε αστάθεια στη σπονδυλική στήλη, σκολίωση ή σοβαρό εκφυλισμό ενός ή περισσότερων δίσκων. Η θεωρία είναι ότι εάν τα επώδυνα τμήματα της σπονδυλικής στήλης δεν κινούνται πια δεν θα αποτελούν και πηγή του πόνου, περιορίζοντας περαιτέρω βλάβη.

Η σπονδυλοδεσία ως τεχνική απαριθμεί πολλά έτη χειρουργικής αποκατάστασης του προβλήματος. Έχει αναπτυχθεί μια πληθώρα παραλλαγών της. Στις περισσότερες περιπτώσεις, ένα οστικό μόσχευμα χρησιμοποιείται για την καθήλωση των σπονδύλων. Βίδες, ράβδοι ή κλωβοί χρησιμοποιούνται για τη διατήρηση της επιθυμητής θέσης, και της σταθερότητας ενώ το οστικό μόσχευμα ενσωματώνεται βαθμαία στα οστικά στοιχεία.

Η χειρουργική επέμβαση μπορεί να γίνει πρόσθια μέσω της κοιλιακής χώρας, της πλάγιας κοιλιακή χώρας, ή οπισθίως. Υπάρχει ακόμη και η διαδερμική σπονδυλοδεσία, ως τεχνική ελάχιστης επεμβατικότητας. Καμία διαδικασία δεν έχει αποδειχθεί καλύτερα από την άλλη.

Τα αποτελέσματα της σπονδυλοδεσίας ποικίλλουν. Μπορεί να είναι πολύ αποτελεσματική στην εξάλειψη του πόνου ή να μην αποδώσει καθόλου, ενώ μεταξύ των δυο άκρων υπάρχουν πολλοί ενδιάμεσοι βαθμοί ικανοποίησης των ασθενών. Η πλήρη αποκατάσταση μπορεί να διαρκέσει περισσότερο και από ένα χρόνο.

6.2.2 Αντικατάσταση

Μεσοσπονδυλίου Δίσκου  Αυτή η διαδικασία συνίσταται στην αφαίρεση του δίσκου και την αντικατάσταση του με τεχνητά μέρη, τεχνική παρόμοια με τις ολικές αρθροπλαστικές ισχίου ή γόνατος.

Ο στόχος της αντικατάστασης του δίσκου είναι να επιτρέψει στο τμήμα της σπονδυλικής στήλης να διατηρήσει κάποιου βαθμού ευελιξία και να διατηρήσει πιο φυσιολογική κίνηση.

Αν και δεν θεωρείται πλέον μια νέα τεχνολογία, τα αποτελέσματα της αντικατάστασης με τεχνητό δίσκο σε σύγκριση με τη σπονδυλοδεσία είναι αμφιλεγόμενα.

7.Πρόληψη

Μπορεί να μην είναι δυνατό να αποφευχθεί ο πόνος στην οσφύ. Δεν μπορούμε σαφώς να αποφύγουμε τη φυσιολογική φθορά στη σπονδυλική στήλη που επιτάσσει η γήρανση. Υπάρχουν, από την άλλη πράγματα που μπορούμε να κάνουμε για να μειώσουμε τον αντίκτυπο των προβλημάτων από την οσφυαλγία. Έχοντας έναν υγιεινό τρόπο ζωής είναι μια καλή αρχή.

7.1 Άσκηση

Συνδυάστε την αερόβια άσκηση, όπως το περπάτημα ή το κολύμπι, με συγκεκριμένες ασκήσεις για να κρατήσετε τους μύες στην πλάτη και την κοιλιά σας δυνατούς και ελαστικούς.

7.2 Ορθή Τεχνική Άρσης Βαρών

Μπορούμε τροποποιώντας τις δραστηριότητες μας να σηκώνουμε βάρη λυγίζοντας τα γόνατα αντί να σκύβουμε. Κρατήστε την πλάτη σας ευθεία και λυγίστε στα γόνατά σας.

7.3 Διατήρηση Ιδανικού Βάρους

Διατηρήστε ένα υγιές βάρος. Το υπερβολικό βάρος σας δίνει πρόσθετη αξονική συμπίεση στο κάτω μέρος της οσφύος.

7.4 Αποφυγή Καπνίσματος

Τόσο ο καπνός όσο και η νικοτίνη κάνουν την σπονδυλική σας στήλη να γερνάει γρηγορότερα από το κανονικό.

7.5 Ορθή Στάση Σώματος

Η καλή στάση του σώματος είναι σημαντική για την αποφυγή μελλοντικών προβλημάτων. Ένας θεραπευτής μπορεί να σας διδάξει πώς να στέκεστε με ασφάλεια, να κάθεστε και να σηκώνεστε.

Medical Doctor
George Emanuel Chatzimarkakis MD MSc

Newsletter

Κάντε εγγραφή με το email σας